راهنمای نصب و اجرای اتصالات دندهای توپی برزیل
این راهنما دادههای اجرایی اتصالات دندهای BSP توپی برزیل را در یک صفحه گرد آورده است: میزان صحیح آچارکشی، محاسبه طول لوله بین دو اتصال، گشتاور بستن مهره ماسوره، فاصله مجاز بین تکیهگاهها و توصیههای طراحی خط لوله. همه مقادیر از کاتالوگ فنی اتصالات BSP توپی برزیل برداشته شدهاند.
آچارکشی صحیح اتصالات BSP
آببندی اتصالات دندهای از طریق درگیری رزوه انجام میشود؛ بنابراین میزان آچارکشی نه باید کمتر از حداقل باشد و نه بیشتر از حداکثر. جدول زیر حداقل و حداکثر تعداد دور آچارکشی و طول آچار پیشنهادی برای هر سایز را نشان میدهد.
| اندازه اسمی (اینچ) | حداقل آچارکشی (تعداد دور) | حداکثر آچارکشی (تعداد دور) | طول آچار پیشنهادی برای لوله |
|---|---|---|---|
| ¼ تا ¾ | ۱½ | ۲¾ | ۶ اینچ |
| ۱ تا ۱¼ | ۱½ | ۲¾ | ۸ اینچ |
| ۱½ | ۱½ | ۲¾ | ۱۰ اینچ |
| ۲ | ۲ | ۳¾ | ۱۲ اینچ |
| ۲½ | ۲½ | ۴ | ۱۴ اینچ |
| ۳ | ۲½ | ۴ | ۱۸ اینچ |
| ۴ | ۳ | ۴½ | ۲۴ اینچ |
| ۵ | ۳½ | ۵ | ۳۶ اینچ |
| ۶ | ۳½ | ۵ | ۴۸ اینچ |
طول مونتاژ لولهها: اندازه Z و مقادیر C
تعیین دقیق طول لوله بین دو اتصال، هم از خطاهای اجرایی جلوگیری میکند و هم در شبکههای فشرده مانند موتورخانه از دوبارهکاری و هدررفت مواد میکاهد. جدولهای ابعادی هر اتصال دو اندازه اساسی میدهند: اندازه A (از مرکز تا سطح) و اندازه Z (فاصلهای که باید از طول لوله کسر شود).
روش دوم، استفاده از «طول مونتاژ» یا مقدار C است. مقدار C برای هر قطر ثابت است و برابر اختلاف A و Z است. در این روش کافی است فاصله بین سطوح دو اتصال (نه بین مرکز آنها) را با مقدار C هر اتصال جمع کنید.
| قطر اسمی (اینچ) | C (میلیمتر) | قطر اسمی (اینچ) | C (میلیمتر) |
|---|---|---|---|
| ¼ | ۱۰ | ۲ | ۲۴ |
| ⅜ | ۱۰ | ۲½ | ۲۷ |
| ½ | ۱۳ | ۳ | ۳۰ |
| ¾ | ۱۵ | ۴ | ۳۶ |
| ۱ | ۱۷ | ۵ | ۴۰ |
| ۱¼ | ۱۹ | ۶ | ۴۰ |
| ۱½ | ۱۹ | — | — |
ابعاد ساخت اتصالات دارای تلورانس هستند و این تلورانسها در محاسبه طول مونتاژ نیز اعمال میشوند:
| قطر اسمی (میلیمتر) | تلورانس (میلیمتر) |
|---|---|
| تا ۳۰ | ± ۱٫۵ |
| بیش از ۳۰ تا ۵۰ | ± ۲٫۰ |
| بیش از ۵۰ تا ۷۵ | ± ۲٫۵ |
| بیش از ۷۵ تا ۱۰۰ | ± ۳٫۰ |
| بیش از ۱۰۰ تا ۱۵۰ | ± ۳٫۵ |
گشتاور بستن مهره ماسوره و مقاومت کششی
آببندی مهره ماسوره از طریق نشیمنگاه انجام میشود، نه از طریق رزوه؛ بنابراین گشتاور بستن آن اهمیت مستقیم دارد. جدول سمت راست حداقل گشتاور لازم برای آببندی مهره ماسوره با نشیمنگاه مسی و آهنی، و جدول بعدی مقاومت کششی مهره ماسورهها را نشان میدهد.
| سایز (اینچ) | حداقل گشتاور (نیوتنمتر) |
|---|---|
| ⅛ و ⅜ | ۶۵ |
| ½ تا ۱ | ۱۲۵ |
| ۱¼ و ۱½ | ۱۸۵ |
| ۲ تا ۳ | ۲۴۵ |
| ۴ | ۳۰۰ |
| ۵ | ۷۰۰ |
| ۶ | ۸۰۰ |
| سایز (اینچ) | مقاومت کششی (کیلوگرمنیرو) | سایز (اینچ) | مقاومت کششی (کیلوگرمنیرو) |
|---|---|---|---|
| ¼ | ۱٬۷۲۳ | ۲ | ۱۳٬۶۰۳ |
| ⅜ | ۲٬۴۰۶ | ۲½ | ۱۵٬۸۷۷ |
| ½ | ۳٬۴۸۷ | ۳ | ۱۸٬۱۴۱ |
| ¾ | ۴٬۸۰۲ | ۴ | ۲۲٬۶۷۸ |
| ۱ | ۷٬۰۲۶ | ۵ | ۲۸٬۳۴۷ |
| ۱¼ | ۹٬۶۵۷ | ۶ | ۳۵٬۴۳۴ |
| ۱½ | ۱۱٬۷۰۶ | — | — |
نمونههای نصب: توصیهشده و توصیهنشده
بسیاری از هزینههای اضافی در اجرا، از ناآشنایی با طیف کامل اتصالات موجود ناشی میشود؛ مونتاژی که با چند قطعه ساخته میشود، معمولاً یک معادل تکقطعهای دارد که هم ارزانتر و هم مطمئنتر است.
| هدف | راهحل توصیهشده | راهحل توصیهنشده |
|---|---|---|
| کاهش قطر خط | بوشن تبدیلی (لوله کوتاه) | ترکیب بوشن و مغزی تبدیلی |
| بازگشت جریان (۱۸۰ درجه) | زانو ۱۸۰ درجه | دو زانویی بههمراه مغزی |
| بازگشت جریان با فاصله | خم دوسر | مغزی بههمراه خم دوسر رزوه |
| انشعاب شبکه آتشنشانی | سراهی آتشنشانی | سراهی معمولی بههمراه بوشن تبدیلی |
| اختلاط آب گرم و سرد | زانو دوسر (انشعاب مورب) | سراهی ۹۰ درجه |
تکیهگاهها و فاصله مجاز بین پایهها
افتادگی (خیز) لوله بین دو تکیهگاه، یکی از عوامل مهم در دوام یک خط لوله است. افتادگی زیاد به نقاط اتصال فشار میآورد، نشتی و توقف کار ایجاد میکند، کیسههای مایع تخلیهناپذیر میسازد و باعث ارتعاش خط میشود. جدول زیر برای لوله فولادی کربنی کلاس متوسط با رزوه و بوشن، در کاربردهای آب و گاز و در مناطق صنعتی است.
| سایز لوله (اینچ) | فاصله بین تکیهگاهها (متر) | وزن لوله پر از آب (کیلوگرم بر متر) | افتادگی (میلیمتر) |
|---|---|---|---|
| ¼ | ۲٫۰۰ | ۰٫۶۷۰ | ۶٫۰ |
| ⅜ | ۲٫۳۰ | ۰٫۹۲۳ | ۶٫۰ |
| ½ | ۲٫۶۰ | ۱٫۴۴۵ | ۶٫۰ |
| ¾ | ۳٫۰۰ | ۱٫۹۸۵ | ۸٫۰ |
| ۱ | ۳٫۵۰ | ۲٫۹۹۳ | ۸٫۰ |
| ۱¼ | ۳٫۸۰ | ۴٫۱۴۵ | ۸٫۰ |
| ۱½ | ۴٫۰۰ | ۵٫۱۹۶ | ۸٫۰ |
| ۲ | ۴٫۸۰ | ۷٫۳۶۵ | ۱۰٫۰ |
| ۲½ | ۵٫۰۰ | ۱۰٫۲۱۸ | ۱۰٫۰ |
| ۳ | ۵٫۵۰ | ۱۳٫۳۶۸ | ۱۰٫۰ |
| ۴ | ۶٫۵۰ | ۲۰٫۱۶۶ | ۱۰٫۰ |
یازده توصیه برای طراحی خط لوله
- هنگام طراحی، دما، فشار، نوع سیال، خوردگی، ضربه و خستگی را همزمان در نظر بگیرید.
- ارتفاع خط لوله را با توجه به ترتیب ارتفاع تجهیزاتی که باید از آنها عبور کند تعیین کنید.
- فاصله مناسب بین تکیهگاهها و پایهها را از ابتدا تعیین کنید.
- اولویت را به محل قرار گرفتن انشعابات، فلکهها و هواگیرها بدهید.
- هرگز مهره ماسوره و فلکه را فراموش نکنید؛ اینها برای تعمیرات و جداسازی خط ضروریاند.
- به مجموعه انعطافپذیری بدهید تا تنشهای ناشی از انبساط حرارتی جذب شود.
- در مواردی که اصطکاک زیاد است، از پایههای غلتکی استفاده کنید.
- ارتعاش را با اتصالات انبساطی و ضربهگیر مهار کنید.
- برای حفظ همترازی خط، از دستورالعملهای اجرایی پیروی کنید.
- عمق مناسب لولهکشی زیرزمینی را با توجه به وزن خاک و آسفالت و تردد وسایل نقلیه تعیین کنید.
- مونتاژ نهایی را با دقت و بدون اعمال نیروی اضافی انجام دهید.
منبع: کاتالوگ فنی اتصالات BSP توپی برزیل، صفحات ۲۱ تا ۲۵.